[T]issues 2.1

รู้ไหมครับว่า มนุษย์กับจักรกล(ในที่นี้คือคอมพิวเตอร์) จะติดต่อสื่อสารกันสักทีหนึ่ง ต้องผ่านขั้นตอนมากมาย…

ตามหลัก HCI มีผู้รู้ท่านหนึ่ง (Dornald Norman) นิยามกฎชื่อว่า Seven Stages of Action ขึ้นมา สรุปเนื้อความคร่าวๆคือ กระบวนการติดต่อระหว่างมนุษย์และจักรกล (Computer หรือเครื่องจักรอื่นๆ) ประกอบด้วยขั้นตอนย่อย 7 กระบวนการด้วยกัน

กะอีแค่กรูจะพิมพ์รายงานส่งอาจารย์เนี่ย มันมีถึง 7 ขั้นตอนเชียวเหรอ!
(ฮั่นแน่แอบเถียงในใจล่ะสิ)

ลองดูนี่…

1. ตั้งใจว่าจะพิมพ์รายงานส่งอาจารย์ ->
2. คิดว่าจะพิมพ์อะไร ->
3. กำหนดว่าต้องคลิ้กที่ Start แล้วเลือกไอค่อนโปรแกรมเวิร์ด จากนั้นถึงจะเริ่มพิมพ์ blah blah ->
4. เริ่มทำตามขั้นตอนที่ 3 ->
5. หน้าจอมีตัวอักษรขึ้นตามที่เราพิมพ์ต๊อกแต๊ก ขณะนี้เรารับรู้แล้วว่าพิมพ์ได้ โปรแกรมไม่แฮ้ง ->
6. สมองเราแปลความหมายจากสิ่งที่เห็น ว่าที่พิมพ์ไปน่ะ ใช่ที่ตั้งใจไว้ (ถ้าพิมพ์ผิดจะได้กดลบทัน) ->
7. สมองรับรู้ และก็เริ่มขั้นตอนที่ 4-7 ซำ้

เห็นไหมครับว่าระยะห่าง ระหว่างเรากับคอมพิวเตอร์มันช่างมากเหลือเกิน…

ทีนี้สมมุติว่าคุณต้องพิมพ์รายงานเร่งด่วน(แสด) แต่ดันมีแต่เครื่องลง Ubuntu ในเวลานั้น – ขั้นตอนที่ 3 เริ่มมีปัญหาแล้ว เพราะสิ่งที่คุณคิดจะทำ กับสิ่งที่ระบบอนุญาตให้ทำมันไม่เหมือนกัน – ปุ่ม Start อยู่ไหนวะ? แล้วไหนเวิร์ด เห็นมีแต่ Open Office แง้วว

สมมุติอีกว่าคุณไปเรียกเพื่อนมาช่วยเปิดโปรแกรมให้หน่อย ไอ้เพื่อนตัวดีดันเปิด Emacs ให้ซะงั้น – คุณก็พิมพ์ต๊อกๆแต๊กๆไปตามประสา พิมพ์เพลินๆดันไปกด hotkey เปลี่ยนเป็นโหมด command คุณหาไอ้ที่พิมพ์ไว้ไม่เจอ แง้วว

อย่างแรกเรียกว่า Gulf of execution คือสิ่งที่คิดจะทำดันไม่มีในระบบ อย่างที่สองเรียกว่า Gulf of evaluation คือสิ่งที่ระบบแสดงผล เราดันไม่เข้าใจ

การออกแบบ User Interface ที่ดีมีหลักคือลด “ช่องว่าง” ทั้งสองนี้ลงครับ – พยายามทำให้ผู้ใช้คิดให้น้อยที่สุด

ยิ่งคนใช้คิดน้อยเท่าไหร่ ก็เท่ากับมันเป็นธรรมชาติ(สำหรับผู้ใช้) มากเท่านั้น ผลที่ได้คือ productivity ที่เพิ่มขึ้น

ลองคิดถึงเวลาเราเปิดเว็บสิครับ สมมุติว่าคุณเคยเข้า youtube เป็นครั้งแรก เห็น tab ข้างบนๆหัวเว็บก็รู้ทันทีว่าเป็น navigation menu เห็นข้อความขีดเส้นใต้หรือมีสีไม่เหมือนชาวบ้าน ก็เดาได้ว่าเป็น hyperlink แถมเห็นปุ่ม play, pause, resume, etc… ก็รู้เลยว่าต้องใช้งานยังไง (เพราะเครื่องเล่น mp3 ก็ใช้ปุ่มชุดเดียวกัน)

ทั้งนี้ทั้งนั้น หากคุณหลงเข้าเว็บที่ทำจาก Flash ทั้งดุ้น ปุ่มเปิ่มก็ไม่มีซักอัน แสงเสียงวิบแว้บเต็มไปหมด แถมจะปิดเสียงก็ไม่รู้ปิดตรงไหน – เจอแบบนี้เข้าเป็นผมก็เผ่นละครับ -_-’

ขึ้นต้นด้วยระยะห่างระหว่างคนกับคอมฯ ไหงกลายเป็นเรื่อง Usability ไปได้ล่ะนั่น…

Reference:

• Seven stages of action – Wikipedia