Author: Isaac Asimov
First Publish On 1956
Source: http://www.multivax.com/last_question.html
“คำถามสุดท้ายถูกตั้งขึ้นครั้งแรกแบบตลกๆ เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2061 ในช่วงเวลาที่มนุษยชาติก้าวเข้าสู่แสงสว่างเป็นครั้งแรก เรื่องทั้งหมดเริ่มต้นจากการเดิมพันห้าดอลล่าร์กับเหล้าค็อกเทล และเรื่องราวมันเป็นเช่นนี้…”
อเล็กซานเดอร์ อเดลล์ กับ เบอร์แทรม ลูปอฟ เจ้าหน้าที่สองคนผู้ดูแลเครื่องจักรกลขนาดมโหฬารยาวหลายไมล์ มันมีชื่อเรียกว่า มัลติแวค คนทั้งคู่มีความรู้เพียงงูๆปลาๆเกี่ยวกับกลไกการทำงานของคอมพิวเตอร์ขนาดยักษ์ เนื่องจากเวลาที่ผ่านมาเนิ่นนานได้ลบเลือนความสามารถของมนุษย์ที่จะควบคุมการทำงานทั้งหมดของมันได้
มัลติแวคถูกออกแบบให้สามารถซ่อมแซม รวมถึงปรับปรุงและแก้ไขข้อผิดพลาดของตนเองได้ มันเป็นสิ่งจำเป็นเมื่อความสามารถของมนุษย์ในการควบคุมดูจะไม่ทันต่อการตอบสนองซูเปอร์คอมพิวเตอร์
ดังนั้น อเดลล์และลูปอฟจึงทำได้เพียงแค่เฝ้าดูแลรักษาจากภายนอกเท่านั้น เฉกเช่นที่เจ้าหน้าที่คนอื่นๆทำกัน พวกเขาป้อนข้อมูลให้กับเครื่อง ปรับคำถามต่างๆให้เข้าที่ และแปลผลลัพธ์ที่ออกมา
ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา มัลติแวคออกแบบพาหนะที่นำพามนุษย์ออกสู่อวกาศเบื้องนอก ไปสู่ดวงจันทร์ ดาวอังคาร และดาวศุกร์ แต่หลังจากนั้นทรัพยากรที่ร่อยหรอบนโลกก็ไม่เพียงพอต่อความต้องการ ถ่านหินและยูเรเนียมที่ถูกขุดขึ้นมาไม่สามารถสนองการเดินทางในระยะไกลระหว่างดวงดาว ที่ใช้พลังงานมากเกินไป
มัลติแวคเรียนรู้จนกระทั่งถึงจุดหนึ่ง ในวันที่ 14 พฤษภาคม 2061 สิ่งที่เป็นเพียงความเพ้อฝันกลับกลายเป็นความจริง
พลังงานจากดวงอาทิตย์ถูกดูดซับ และแปรเปลี่ยนให้สามารถใช้ประโยชน์ได้โดยตรงด้วยสถานีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางเพียงหนึ่งไมล์ ลำแสงพลังงานนี้เพียงพอสำหรับความต้องการของมนุษย์ทั้งมวล ลืมเรื่องถ่านหินและยูเรเนี่ยมไปได้เลย
คนทั้งคู่พากันหนีจากงานการที่ทำเป็นประจำ มาดื่มฉลองกันเงียบๆ ในที่แห่งนี้ หลังจากเหน็ดเหนื่อยกับการป้อนข้อมูลให้มัลติแวคมาทั้งวัน
“มันเจ๋งมากเลย นายว่ามะ” อเดลล์กล่าว ใบหน้ารูปเหลี่ยมมีริ้วรอยของความเหน็ดเหนื่อยปรากฎให้เห็น
“พลังงานมหาศาลที่เราจะใช้กันฟรีๆ ขนาดที่เอามาหลอมละลายโลกให้กลายเป็นน้ำก็ยังเหลือแหล่ พลังงานที่เราจะเอามาใช้ได้ตลอดกาล”
ลูปอฟสั่นหัวไปข้างๆ อย่างที่เขาทำเป็นประจำเวลาจะแสดงความไม่เห็นด้วยกับฝ่ายตรงข้าม เขาพูดขึ้น “ไม่ตลอดกาลหรอก ไอ้เกลอ”
“ตลอดกาลสิ อย่างน้อยก็จนกว่าดวงอาทิตย์จะดับนั่นแหละ”
“นั่นก็ไม่ได้แปลว่าตลอดกาล”
“หลายล้านของล้านปี อาจจะมากกว่านั้นสองเท่า พอใจนายหรือยัง?”
ลูปอฟจิบเครื่องดื่มช้าๆ “หลายล้านของล้านปีไม่ใช่ตลอดกาลนี่หน่า″
“นั่นก็นานพอที่เราจะตายห่ะแล้วว่ะ”
อเดลล์สำทับ “ตอนนี้เราสามารถเดินทางไปดาวพลูโต แล้วกลับมายังโลกได้เป็นล้านๆรอบโดยไม่ต้องห่วงเรื่องเชื้อเพลิง ใช้ถ่านหินกับยูเรเนี่ยมทำอยางนั้นไม่ได้แน่ ถ้านายไม่เชื่อฉันจะลองถามมัลติแวคดูก็ได้ เบอร์ต”
“ไม่ต้องถามก็รู้ว่ะ”
“ถ้างั้นนายก็เลิกกังวลเรื่องพลังงานซะทีไอ้เพื่อนยาก มัลติแวคทำได้สุดยอดแล้ว”
“ฉันไม่เคยสงสัยในศักยภาพของมัลติแวค เพียงแต่ดวงอาทิตย์ไม่ได้คงอยู่ตลอดกาล พวกเราจะมีพลังงานใช้ไปได้อีกเป็นล้านของล้านปี แล้วหลังจากนั้นล่ะ?… อ้อ นายไม่ต้องบอกนะว่าเราจะไปหาดวงอาทิตย์ดวงใหม่”
พลันบังเกิดความเงียบระหว่างคนทั้งสอง อเดลล์ยกเครื่องดื่มขึ้นมาจิบ ในขณะที่ดวงตาของลูปอฟค่อยๆปิดลงช้าๆเพราะความเมา
“นายคิดว่าถึงตอนนั้นเราจะเปลี่ยนไปใช้พลังงานจากดวงอาทิตย์ในระบบสุริยะอื่นใช่ไหม?”
“ชั้นยังไม่ได้พูดนะเว้ย”
“มันต้องเป็นอย่างนั้นชัวร์ ทุกอย่างเริ่มต้นจากการระเบิดของคอสมิคในจักรวาล และมันก็จะมีจุดจบเมื่อดวงดาวทั้งมวลดับลง บางดวงก็ไปเร็วกว่าเพื่อน ต่อให้เป็นดาวแคระขาวก็ตาม หากเวลาผ่านไปล้านล้านล้านของล้านปีทุกอย่างก็จะกลับสู่ความมืดมิด… เมื่อเอ็นโทรปีเพิ่มขึ้นถึงขีดสูงสุด”
“บางทีซักวันหนึ่งมนุษย์อาจจะสร้างอะไรบางอย่างที่แก้ไขเรื่องนี้ก็ได้” อเดลล์กล่าว
“ไม่มีทาง”
“ทำไมวะ? ซักวันนึงข้างหน้ามันต้องมีแน่ๆ”
“ไม่มีทาง… งั้นมาลองถามมัลติแวคไหมล่ะ? ชั้นพนันกับแก 5 ดอลล่าร์ ว่าไม่มีทาง”
อเดลล์ที่กึ่มๆจากฤทธิ์ของแอกอลฮอล์รับคำท้าของเพื่อน เขาเค้นสติหยาดสุดท้าย เรียบเรียงคำถามป้อนลงไปในมัลติแวค จับใจความได้ดังนี้
“วันหนึ่งในอนาคตข้างหน้า มนุษยชาติจะค้นพบวิธีชุบชีวิตให้กับดวงอาทิตย์ที่ดับสูญไปแล้วได้หรือไม่?” หรืออีกนัยหนึ่ง “จะทำอย่างไรที่จะลดปริมาณสุทธิของเอ็นโทรปี”
มัลติแวคเงียบสนิทไปนานแสนนาน จนคนทั้งคู่ใจหาย ในที่สุดมันก็พิมพ์คำตอบออกมาว่า “ข้อมูลไม่เพียงพอสำหรับคำตอบที่มีความหมาย”
เป็นอันว่าไม่มีใครเสียพนันห้าเหรียญในวันนี้
ครั้นถึงเช้า ขี้เมาทั้งสองก็ลืมเหตุการณ์นั้นไป
ครอบครัวเจอร์ร็อตอันประกอบไปด้วย พ่อ แม่ และลูกสาวสองคนในวัยกำลังซน เฝ้ามองดูหมู่ดาวจากยานอวกาศข้ามไฮเปอร์สเปซ มันเป็นยุคที่ผู้คนเริ่มอพยพจากดาวต้นกำเนิดไปสู่ดาราจักรอันกว้างใหญ่ไพศาล
“นั่นไง ดาวเคราะห์ X-23″ ผู้เป็นพ่อกล่าวขึ้น
เด็กน้อยทั้งสองคนวิ่งไล่กันตามประสาเด็ก กรีดร้องอย่างสนุกสนาน “เราถึงดาว X-23 แล้ว.. เราถึงดาว X-23 แล้ว.. เราถึง..”
“เบาหน่อย เด็กๆ” แม่ของเด็กสาวทั้งสองตวาด “คุณแน่ใจเหรอที่รัก?”
One Trackback
[...] Multivac ในเรื่องสั้น The Last Question ของ Isac Asimov – บ่อยครั้ง [...]